Heldere, gele of rode lens: welke blauwlichtbril doet echt iets?

Wie een blauw licht bril zoekt, ontdekt al snel dat ze in alle kleuren bestaan: glashelder, lichtgeel, oranje, dieprood. Dat is geen mode, het is het hele verschil tussen een bril die iets doet en een bril die vooral iets belooft. De kleur van de lens bepaalt namelijk hoeveel blauw licht er werkelijk wordt tegengehouden.

Wat elke lenskleur ongeveer blokkeert

• Helder: twintig tot veertig procent van het blauwe licht. Het merendeel komt gewoon door. Het onderzoek vindt voor deze categorie dan ook geen overtuigend effect.
• Lichtgeel: zo'n vijfenzestig tot vijfennegentig procent, afhankelijk van de tint. Beter, maar vaak nog steeds een gat in het gebied dat er het meest toe doet.
• Oranje/amber: rond de achtennegentig procent van het blauwe licht (400 tot 500 nanometer). Dit is waar een avondbril begint.
• Dieprood: vrijwel honderd procent blauw, en vaak ook een flink deel van het groene licht tot zo'n 550 nanometer, dat eveneens op je biologische klok werkt. De zwaarste categorie, puur voor de late avond.

Waarom die nanometers ertoe doen

Je biologische klok reageert vooral op licht tussen 400 en 550 nanometer, het blauwe en een deel van het groene gebied. In de avond remt dat licht je melatonine, het hormoon dat je lichaam klaarmaakt voor de nacht. Een lens die alleen "een beetje blauw" filtert, laat dat signaal grotendeels door. Vandaar de simpele vuistregel: hoe donkerder en roder de lens, hoe serieuzer de blokkade.

Zo controleer je een verkoper

Vraag om het spectraalrapport: een meting die per golflengte laat zien hoeveel licht de lens doorlaat. Elke serieuze fabrikant kan die leveren. Staat er alleen "blokkeert schadelijk blauw licht" zonder getal en zonder gebied, dan weet je eigenlijk niets. En een thuistest die verrassend goed werkt: kijk door de bril naar iets fel blauws; wordt het bijna zwart, dan doet de lens zijn werk.

Welke kies je?

Voor overdag achter een scherm: geen van deze, blauw licht overdag is prima en houdt je alert. Heb je overdag last van vermoeide ogen, lees dan computerbril of avondbril: welke heb je nodig, want dat is een ander probleem met een andere oplossing. Twijfel je of zo'n beeldschermbril voor jou zin heeft, lees dan beeldschermbril: wanneer heb je er echt een nodig. Voor de laatste een tot twee uur voor het slapen, zeker als je dan nog naar schermen kijkt: een oranje bril voor de hele avond, of een bril met rode glazen voor maximale blokkering vlak voor bed, gedragen als vast onderdeel van een rustige avond. Meer daarover in ons stuk over rood licht in de avond. Welke van de twee bij jouw avond past, en welke brillen wij zelf maken, staat op onze pagina over de blauw licht bril.

Bril met rode glazen: voor wie is die bedoeld?

Een bril met rode glazen is de zwaarste variant. Rode glazen blokkeren naast blauw ook het groene licht tot ongeveer 550 nanometer, precies het deel van het spectrum waar je biologische klok het gevoeligst voor is. Het beeld kleurt duidelijk rood: lezen en tv-kijken gaat prima, kleuren beoordelen niet meer.

Voor wie is dat nuttig? Vooral voor mensen die het laatste uur voor het slapen nog een scherm of fel licht om zich heen hebben, en voor mensen met avond- of nachtdiensten die na hun dienst snel willen slapen. Voor de hele avond is een oranje bril meestal comfortabeler; de rode lens is het gereedschap voor dat laatste uur.

Eerlijk is eerlijk: een bril met rode glazen is geen slaapmiddel. Hij haalt een storende factor weg, fel avondlicht, meer niet. Zit je 's avonds in een gedimde kamer zonder schermen, dan voegt hij weinig toe. Wil je er wel een proberen: onze eigen avondbril met oranje glazen (Fjølea Måne) komt dit najaar uit, en op de brillenpagina kun je je alvast op de wachtlijst zetten. Twijfel je nog waar je op moet letten bij de aankoop zelf, lees dan waar je op let bij het kopen van een blauwlichtbril.

Veelgestelde vragen