Helpt een blauwlichtbril op kantoor tegen moeheid?

Je zoekt dit op omdat je tegen het einde van de werkdag niets meer ziet, of omdat je collega zweert bij zijn gele computerbril en jij wilt weten of dat ook voor jou zin heeft. Het eerlijke antwoord ligt anders dan de meeste webshops je vertellen: onderzoek naar blauwlichtfilterlenzen laat geen overtuigend effect zien op vermoeide ogen en er is zelfs onderzoek dat het tegenovergestelde suggereert van wat je misschien verwacht, namelijk dat júist méér blauw licht overdag je concentratie verbetert. Wat wel helpt tegen kantoormoeheid, lees je hieronder.

Hoeveel kantoormedewerkers hebben last van vermoeide ogen?

In een onderzoek onder ruim vijfhonderd kantoormedewerkers in New York gaf bijna veertig procent aan minstens de helft van de tijd last te hebben van vermoeide ogen, en ongeveer een derde meldde droge of oncomfortabele ogen. De klachten hingen vooral samen met het aantal uren achter een scherm en met droge ogen, niet met een specifieke lichtkleur.

Hoeveel blauw licht filtert de Sol overdagbril?

Sol, de heldere computerbril van Fjølea voor overdag, heeft een gemeten filter van 25,5 procent in de gevoelige zone. Dat is genoeg demping voor wat meer comfort bij fel licht, zonder dat het je dagalertheid wegfiltert zoals een sterk gekleurde avondbril dat zou doen. Voor 's avonds is de sterker filterende Måne bedoeld.

Waar komt kantoormoeheid eigenlijk vandaan?

Onderzoek onder ruim vijfhonderd kantoormedewerkers in New York liet zien hoe wijdverspreid dit is: bijna veertig procent gaf aan minstens de helft van de tijd last te hebben van vermoeide ogen en ongeveer een derde meldde droge of oncomfortabele ogen. De klachten hingen het sterkst samen met het aantal uren achter een scherm en met tekenen van een droog ooglid, niet met een specifieke lichtkleur. Dat is een belangrijk gegeven voordat je naar een bril grijpt: het probleem zit vaker in hoe lang en hoe je naar een scherm kijkt dan in de golflengte van het licht dat eraf komt.

Bij langdurig schermwerk knipper je bovendien minder vaak en minder volledig dan normaal, waardoor je traanfilm sneller verdampt. Dat voelt als vermoeidheid, maar is in de kern een uitdrogingsprobleem.

Daar komt vaak nog contrast bij: een fel scherm in een schemerige kamer, of juist een dof scherm onder tl-licht, dwingt je ogen voortdurend te schakelen tussen lichtniveaus. Dat kost meer moeite dan de golflengte van het licht zelf en het is een van de redenen waarom twee mensen met dezelfde bril heel verschillend over hun schermmoeheid kunnen oordelen: de een zit bij een raam, de ander onder felle tl-buizen met een verouderd, donker scherm.

Wat onderzoek zegt over een blauwlichtbril tegen vermoeidheid

Een overzichtsstudie die zeventien onderzoeken samenvoegde, vond geen overtuigend bewijs dat heldere of licht getinte blauwlichtfilterlenzen vermoeide ogen door beeldschermwerk verminderen. Belangrijke kanttekening: dit ging vrijwel volledig over heldere en licht getinte lenzen, het type dat je overdag zou dragen, niet over de donkere avondlenzen die 's avonds wel degelijk licht wegfilteren dat je bioritme beïnvloedt.

Dat betekent niet dat mensen die zeggen baat te hebben bij een computerbril het zich inbeelden. Een bril die minder felheid en schittering doorlaat kan voor sommige mensen prettiger aanvoelen, alleen is dat een comforteffect, geen aangetoond effect specifiek van het wegfilteren van blauw licht.

De verrassing: meer blauw licht overdag hielp juist

Hier wordt het pas echt interessant. In een onderzoek op twee kantoorverdiepingen kregen ruim honderd medewerkers acht weken lang om beurten gewoon wit licht en extra blauw verrijkt wit licht. Onder het blauw verrijkte licht rapporteerden ze significant meer alertheid, betere stemming, betere prestaties, minder vermoeidheid tegen het eind van de dag en, opvallend, ook minder oogklachten. Zelfs toen rekening werd gehouden met wat de deelnemers zelf van het licht verwachtten, bleven de effecten op prestatie, alertheid en concentratie overeind.

De verklaring is dezelfde als waarom een sterke avondbril overdag geen goed idee is: je systeem voor alertheid reageert op precies dezelfde blauwe golflengtes als je systeem voor slaap. Overdag wil je dat signaal juist binnenlaten, 's avonds niet.

Voor wie kan een lichte computerbril dan wel zin hebben?

De hierboven genoemde review ging over de gemiddelde kantoormedewerker zonder verdere klachten. Dat is niet hetzelfde als "een computerbril doet nooit iets". Mensen die overgevoelig zijn voor fel of flikkerend licht, bijvoorbeeld bij migraine, merken soms wel degelijk verschil bij een lichte tint die de felheid iets dempt, al gaat het dan om comfort bij lichtgevoeligheid en niet om een bewezen concentratie-effect. Draag je al een correctiebril op sterkte, dan kan een blauwlichtcoating daarop net zo goed voor het comfort zijn als voor iets anders, zonder dat je er wonderen van moet verwachten.

Het eerlijke onderscheid is dus: verwacht geen scherpere concentratie of minder vermoeidheid van het blauw-filteren zelf, maar een prettiger gevoel bij fel licht is voor sommige mensen een reëel, zij het subjectief, voordeel.

Welke bril past dan wel bij kantoor?

Als je toch merkt dat felle schermen of tl-verlichting je irriteren, is een lichte, heldere lens met een klein beetje filtering een logischere keuze dan een sterk gekleurde. Onze Sol, met een gemeten filter van 25,5% in de gevoelige zone, is daarvoor gemaakt: genoeg demping voor comfort, zonder je dagalertheid weg te filteren. Bewaar de sterk filterende oranje Måne voor het laatste uur voor bed, niet voor achter je bureau.

Het verschil tussen een dagbril en een avondbril en waarom die twee niet uitwisselbaar zijn, staat uitgebreider in computerbril of avondbril: welke heb je nodig?

Wat tegen kantoormoeheid wel aantoonbaar helpt

Een korte lijst om vandaag al mee te beginnen, zonder dat er een bestelling aan te pas komt:

• Regelmatig wegkijken. Elke twintig minuten twintig seconden naar iets op afstand kijken geeft je knipperreflex en je traanfilm de kans om bij te trekken. Een simpele stel-een-timer-in gewoonte, maar de meeste mensen doen het niet vanzelf.
• Bewust knipperen. Bij geconcentreerd schermwerk daalt je knipperfrequentie vanzelf, soms tot minder dan de helft van normaal. Een paar keer per uur bewust volledig knipperen, ogen dus echt even dicht in plaats van half, compenseert dat.
• Schermafstand en -hoogte. Een scherm net onder ooghoogte en op ongeveer een armlengte afstand vermindert de hoeveelheid oogoppervlak dat blootstaat aan de lucht, wat uitdroging vertraagt. Een scherm dat je omhoog moet kijken laat je ogen verder openstaan en dus sneller uitdrogen.
• Genoeg omgevingslicht overdag. Niet minder blauw licht overdag, juist meer, bij voorkeur daglicht bij je bureau. Werk je in een donkere hoek zonder raam, dan helpt een extra bureaulamp met wit licht al.
• Contrast gelijktrekken. Zet de helderheid van je scherm in de buurt van de helderheid van de ruimte eromheen, zodat je ogen niet de hele dag hoeven te schakelen tussen fel en donker.

Vraag je je af of een beeldschermbril voor jouw situatie überhaupt zin heeft, lees dan eerst beeldschermbril: wanneer heb je er echt een nodig? en ons eerlijke antwoord op de vraag of een blauwlichtbril werkt.

Veelgestelde vragen

Meer weten over blauw licht in het algemeen? Lees wat blauw licht precies is. Wil je weten waar je op moet letten bij de aankoop? De volledige gids staat in blauwlichtbril kopen.